Mac พื้นที่เต็ม เริ่มจัดการอย่างไรโดยไม่เผลอลบงาน?

ลำดับที่ปลอดภัยคือ ดูภาพรวมพื้นที่ก่อนว่าอะไรกินที่มากที่สุด สำรองงานสำคัญให้เรียบร้อย แล้วค่อยเริ่มลบจากไฟล์ของตัวเองที่รู้จักจริง ๆ ไม่ควรเริ่มจากการไล่ลบโฟลเดอร์ที่ไม่รู้จัก เพราะโฟลเดอร์ที่ดูเหมือนไฟล์ขยะบางอันเป็นส่วนของระบบหรือของแอป

ขั้นแรก ดูก่อนว่าอะไรกินที่

macOS มีหน้าตั้งค่าที่สรุปการใช้พื้นที่และแสดงคำแนะนำในการจัดการให้ ในเวอร์ชันปัจจุบันจะอยู่ในส่วนตั้งค่าระบบ หัวข้อทั่วไป แล้วเลือกที่เก็บข้อมูล ถ้าเมนูในเครื่องไม่ตรงกับที่อธิบาย ให้เปิดคู่มือของ macOS เวอร์ชันที่ใช้อยู่ประกอบ เพราะชื่อเมนูเปลี่ยนไปตามรุ่น

สิ่งที่ควรดูจากหน้านี้คือ หมวดไหนกินพื้นที่มากที่สุด เช่น รูปภาพ วิดีโอ เอกสาร แอป หรือข้อมูลระบบ การรู้ก่อนว่าใหญ่ตรงไหน ทำให้ไม่ต้องไปเสียเวลาลบของเล็ก ๆ ที่ไม่ช่วยอะไร

สำรองก่อนลบ ทุกครั้ง

ก่อนลบอะไรก็ตาม ควรมีสำเนางานสำคัญอยู่ที่อื่นแล้ว macOS มีเครื่องมือสำรองข้อมูลในตัวที่สำรองลงไดรฟ์ภายนอกได้ และจะเก็บสำเนาต่อเนื่องให้เมื่อเชื่อมต่อไดรฟ์นั้น

สิ่งที่ควรทำเพิ่มคือ เปิดไฟล์จากชุดสำรองดูสักสองสามไฟล์ว่าเปิดได้จริง การมีไฟล์สำรองอยู่ไม่เท่ากับสำรองสำเร็จเสมอไป

แยกให้ออกว่าอะไรเป็นไฟล์ของเรา อะไรเป็นของระบบ

เริ่มพิจารณาจากไฟล์ที่เราสร้างเอง รู้ว่าคืออะไร และตรวจสำเนาที่เก็บไว้อีกที่แล้ว เช่น วิดีโอเก่าที่ย้ายไปไดรฟ์ภายนอกแล้ว ไฟล์ติดตั้งที่ดาวน์โหลดมาและใช้เสร็จแล้ว หรือไฟล์ซ้ำที่รู้แน่ว่าซ้ำ

ส่วนที่ไม่ควรเข้าไปลบเองคือโฟลเดอร์ระบบและโฟลเดอร์ไลบรารี ทั้งของระบบและของผู้ใช้ เพราะข้างในเก็บค่าตั้งค่าและข้อมูลที่แอปใช้งานอยู่ การลบผิดจุดอาจทำให้แอปเปิดไม่ได้หรือข้อมูลในแอปหาย และบางส่วนซ่อนไว้เพราะไม่ได้ตั้งใจให้ผู้ใช้ทั่วไปเข้าไปแก้

อีกเรื่องที่มักเข้าใจผิดคือการไล่ลบไฟล์แคช การลบแคชไม่ได้รับประกันว่าจะได้พื้นที่คืนอย่างถาวร เพราะแอปมักสร้างขึ้นใหม่เมื่อใช้งาน และเอกสารของ Apple ก็ระบุว่าเมื่อเครื่องต้องการพื้นที่ ระบบจะเคลียร์แคชและล็อกส่วนที่ปลอดภัยให้เองอยู่แล้ว

ทางเลือกที่ระบบมีให้

คำแนะนำในหน้าที่เก็บข้อมูลมีตัวเลือกที่ช่วยได้โดยไม่ต้องไล่ลบเอง เช่น การเก็บไฟล์บางส่วนไว้บนคลาวด์แล้วดาวน์โหลดกลับเมื่อต้องใช้ การให้ระบบเอารายการที่ดูจบแล้วออก และการล้างถังขยะอัตโนมัติสำหรับของที่ค้างเกินสามสิบวัน

ข้อควรรู้คือตัวเลือกที่ย้ายไฟล์ไปไว้บนคลาวด์ทำให้ต้องมีอินเทอร์เน็ตตอนเรียกไฟล์ต้นฉบับกลับมา ถ้างานต้องเปิดไฟล์ใหญ่ระหว่างออกนอกสถานที่ ควรคิดจุดนี้ไว้ด้วย และแยกการซิงก์ออกจากการสำรองข้อมูล เพราะการลบไฟล์ที่ซิงก์อาจมีผลกับอุปกรณ์อื่นและบนคลาวด์ด้วย

ตัวอย่างสมมติ

ตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่เคสจริงของลูกค้ารายใด สมมติร้านหนึ่งใช้ Mac เก็บวิดีโอสินค้าไว้หลายปี พอพื้นที่เต็มจึงเริ่มไล่ลบโฟลเดอร์ที่ไม่รู้จักก่อน ผลคือแอปหนึ่งเปิดไม่ขึ้น ทั้งที่ของที่กินพื้นที่จริงคือวิดีโอเก่าซึ่งควรย้ายออกไปไดรฟ์ภายนอกตั้งแต่แรก

คำถามที่พบบ่อย

ลบไฟล์แล้วทำไมพื้นที่ยังไม่เพิ่ม

สาเหตุที่พบบ่อยคือไฟล์ยังอยู่ในถังขยะ หรือระบบยังไม่ได้อัปเดตตัวเลข เปิดตรวจรายการในถังขยะและสำเนาสำรองก่อน แล้วค่อยล้างถังขยะเมื่อแน่ใจว่าไม่ต้องใช้รายการเหล่านั้น นอกจากนี้บางแอปเก็บไฟล์ไว้ในคลังของตัวเอง การลบจากที่หนึ่งจึงยังไม่ได้พื้นที่คืนจนกว่าจะลบในแอปนั้นด้วย

ควรใช้แอปล้างเครื่องที่โฆษณาว่าเพิ่มพื้นที่ได้เยอะไหม

ควรระวัง เพราะแอปกลุ่มนี้มักลบของหลายอย่างพร้อมกันโดยที่เราไม่เห็นรายละเอียด ถ้าจะใช้ ควรมีสำเนาสำรองที่ตรวจแล้วว่าเปิดได้ก่อน และเริ่มจากเครื่องมือที่มากับระบบก่อนเสมอ

ถ้าไม่มั่นใจว่าอะไรลบได้บ้าง หรืออยากให้ช่วยวางระบบสำรองข้อมูลให้ก่อนเคลียร์เครื่อง ดูรายละเอียดได้ที่หน้า บริการดูแล Windows และ Mac หรือทักมาที่ LINE @maekhu ร้านแม่คือคอมพิวเตอร์ ตำบลแม่คือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ เปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.